Áp dụng biểu phí mới trong lĩnh vực an ninh mạng

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 152/2026/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí và lệ phí trong lĩnh vực an ninh mạng, có hiệu lực từ ngày 9/10/2026. Văn bản thay thế Thông tư số 269/2016/TT-BTC về phí, lệ phí thuộc lĩnh vực an toàn thông tin.

Đối chiếu hai thông tư cho thấy, các mức phí tương ứng về cơ bản không thay đổi so với quy định năm 2016. Điểm mới chủ yếu nằm ở cách phân loại một số thủ tục, xác định người nộp phí, cơ quan tổ chức thu và cơ chế quản lý nguồn thu.

Một số thủ tục được điều chỉnh

Theo Thông tư 152, phí thẩm định chứng nhận hợp chuẩn hoặc hợp quy về an ninh mạng lần đầu là 5 triệu đồng. Phí thẩm định công bố hợp chuẩn, hợp quy là 100.000 đồng.

Đối với giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, phí thẩm định cấp giấy phép lần đầu hoặc cấp lại cho một loại hình sản phẩm, dịch vụ là 8 triệu đồng. Nếu thêm một loại hình sản phẩm hoặc dịch vụ, mức thu là 2 triệu đồng.

Trường hợp cấp đổi giấy phép do thay đổi tên doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật hoặc thay đổi một loại hình sản phẩm, dịch vụ, mức phí là 3 triệu đồng. Nếu bổ sung một loại hình sản phẩm hoặc dịch vụ, mức phí là 1 triệu đồng; gia hạn giấy phép là 500.000 đồng.

Các mức thu này tương ứng với biểu phí tại Thông tư 269/2016/TT-BTC. Như vậy, quy định mới không làm tăng đồng loạt chi phí thẩm định, cấp phép đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cách xác định một số thủ tục đã thay đổi. Trước đây, Thông tư 269 quy định phí thẩm định chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy đối với trường hợp cấp lần đầu hoặc cấp lại khi hết hạn. Thông tư 152 chỉ ghi rõ mức phí đối với trường hợp chứng nhận lần đầu.

Tương tự, đối với giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, biểu phí mới sử dụng khái niệm cấp giấy phép lần đầu hoặc cấp lại, thay cho cách ghi cấp lần đầu hoặc cấp lại khi hết hạn trong văn bản cũ.

Đối với giấy chứng nhận tên định danh người gửi sử dụng trong hoạt động quảng cáo trên mạng, Thông tư 269 quy định riêng trường hợp sửa đổi nội dung và cấp lại giấy chứng nhận. Trong khi đó, Thông tư 152 quy định nhóm cấp lại, gia hạn với mức lệ phí 100.000 đồng; cấp lần đầu là 200.000 đồng.

Đây là những thay đổi về cách phân loại, thể hiện thủ tục trong biểu phí. Việc xác định hồ sơ, điều kiện cấp phép hoặc chứng nhận vẫn phải căn cứ các quy định chuyên ngành có liên quan.

Doanh nghiệp nào chịu tác động, cần lưu ý gì?

Thông tư 152 không áp dụng khoản phí mới đối với tất cả doanh nghiệp sử dụng Internet hoặc hoạt động trên môi trường số.

Phạm vi điều chỉnh tập trung vào bốn nhóm hoạt động: kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; thẩm định, chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy; cấp giấy phép nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng và cấp giấy chứng nhận tên định danh người gửi phục vụ quảng cáo trên mạng.

Theo đó, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng khi đề nghị cấp phép, cấp đổi hoặc gia hạn giấy phép thuộc nhóm chịu tác động trực tiếp.

Các tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy hoặc nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng cũng phải nộp phí, lệ phí tương ứng. Đối với hoạt động quảng cáo trên mạng, nghĩa vụ nộp lệ phí phát sinh khi được cấp giấy chứng nhận tên định danh người gửi theo quy định.

Ngược lại, doanh nghiệp chỉ mua hoặc sử dụng phần mềm bảo mật, giải pháp an ninh mạng phục vụ hoạt động nội bộ không phải nộp các khoản phí này chỉ vì sử dụng sản phẩm, dịch vụ.

Về chi phí, do các mức thu tương ứng cơ bản được giữ nguyên, doanh nghiệp không phải chịu một đợt tăng phí đồng loạt khi Thông tư 152 có hiệu lực. Tuy nhiên, cần xác định đúng loại thủ tục đang thực hiện để áp dụng mức thu phù hợp, nhất là trường hợp cấp lại, cấp đổi hoặc gia hạn giấy phép, giấy chứng nhận.

Một thay đổi khác liên quan đến thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính. Thông tư mới quy định tổ chức, cá nhân nộp phí, lệ phí khi nộp hồ sơ đề nghị thẩm định cấp phép kinh doanh, chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy hoặc cấp phép nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng. Riêng lệ phí tên định danh được quy định đối với tổ chức, cá nhân được cấp giấy chứng nhận.

Đối với hồ sơ đã nộp trước ngày 9/10/2026 nhưng chưa nộp phí, lệ phí, cơ quan có thẩm quyền thực hiện thu theo Thông tư 152. Vì vậy, doanh nghiệp có hồ sơ đang giải quyết cần lưu ý thời điểm nộp tiền và loại thủ tục liên quan.

Bên cạnh tác động đến doanh nghiệp, Thông tư mới còn thay đổi cơ chế quản lý nguồn thu của cơ quan nhà nước.

Theo Thông tư 269, tổ chức thu phí được khoán chi phí hoạt động có thể được giữ lại 90% số tiền phí thu được để trang trải chi phí, nộp 10% vào ngân sách nhà nước.

Thông tư 152 quy định toàn bộ số phí, lệ phí thu được phải nộp vào ngân sách nhà nước, bao gồm cả tiền lãi phát sinh trên số dư tài khoản liên quan nếu có. Kinh phí phục vụ hoạt động thu được ngân sách bố trí trong dự toán của cơ quan thu.

Đây là thay đổi về quản lý tài chính của cơ quan thu, không phải khoản phí bổ sung mà doanh nghiệp phải trả.

Thông tư cũng xác định cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, cấp phép và chứng nhận là đơn vị tổ chức thu, thay cho việc chỉ định cụ thể Cục An toàn thông tin thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông như quy định cũ.

Như vậy, tác động trực tiếp của Thông tư 152 chủ yếu nằm ở việc xác định đúng thủ tục, cơ quan thu và nghĩa vụ nộp phí, lệ phí. Doanh nghiệp cần căn cứ biểu phí mới khi thực hiện các thủ tục liên quan từ ngày 9/10/2026.